Türkiye’de doğum izninin 24 haftaya çıkarılması planlanıyor: AB ve ABD ile karşılaştırma

Türkiye’de milyonlarca vatandaşı etkileyecek kapsamlı bir yasal düzenleme hazırlanmaktadır. Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) milletvekilleri, önümüzdeki günlerde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bir kanun teklifi sunmayı planlamaktadır. Teklif, doğum izninin uzatılmasını ve çocukların sosyal medyada kullanımına yönelik yeni kısıtlamaları içermektedir.

Doğum izni 24 haftaya çıkarılacak

Hazırlanan teklife göre, doğum izninin süresi 16 haftadan 24 haftaya çıkarılacaktır. Yeni düzenleme, tüm sektörlerde çalışan kadınları kapsayacaktır:

• kamu görevlileri

• özel sektör çalışanları

• askerî personel

• hâkimler ve savcılar

• kamu iktisadi teşebbüsleri çalışanları

• akademik personel

Toplam izin süresinin:

• 8 haftası doğum öncesinde,

• 16 haftası ise doğum sonrasında kullanılacaktır.

Bu düzenlemenin hayata geçirilmesi için Devlet Memurları Kanunu, İş Kanunu ve Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nda değişiklik yapılması planlanmaktadır.

Avrupa Birliği ile karşılaştırma

Avrupa Birliği ülkelerinde doğum izni uygulamaları farklılık göstermektedir, ancak genel olarak güçlü bir sosyal koruma sunmaktadır:

• AB ülkelerinin çoğunda doğum izni 14 ila 26 hafta arasında değişmektedir

• Fransa’da yaklaşık 16 hafta, Almanya’da 14 hafta, ardından uzun süreli ebeveyn izni bulunmaktadır

• İskandinav ülkelerinde 40–50 hafta veya daha uzun sürebilen, ebeveynler arasında paylaştırılan ücretli ebeveyn izni öne çıkmaktadır

Bu çerçevede, Türkiye’de doğum izninin 24 haftaya çıkarılması, ülkeyi Avrupa standartlarının üst sınırına yaklaştırmaktadır.

Amerika Birleşik Devletleri’ndeki durum

Türkiye ve AB ile karşılaştırıldığında ABD’de sosyal koruma oldukça sınırlıdır:

• Federal düzeyde zorunlu ücretli doğum izni bulunmamaktadır

• Federal yasa yalnızca belirli çalışanlar için 12 haftaya kadar ücretsiz izin (FMLA) sağlamaktadır

• Ücretli izin uygulamaları sadece bazı eyaletlerde mevcuttur ve yerel mevzuata bağlıdır

Bu nedenle, Türkiye’de mevcut 16 haftalık doğum izni bile ABD’deki federal güvencelerin üzerindeyken, 24 haftalık süre Türkiye’yi daha sosyal odaklı bir model haline getirmektedir.

Çalışan kadınlara destek

Yetkililer, düzenlemenin amacının çalışan kadınları desteklemek, iş ve özel yaşam dengesini güçlendirmek ve ailelerin sosyal korunmasını artırmak olduğunu vurgulamaktadır. Teklif, sosyal politika ve çocukların korunmasına yönelik daha geniş kapsamlı bir reformun parçası olarak değerlendirilmektedir.